IDFA eert Frans Bromet

De beste documentaires zijn deze week op het IDFA én op televisie te zien. Met een hoofdrol voor Frans Bromet.

Al decennia lang behoort Nederland tot de toonaangevende landen op het
gebied van documentaires. Pioniers als Bert Haanstra en Herman van der Horst maakten in de jaren vijftig naam met 'De Hollandse documentaireschool', later gevolgd door onder anderen Ed van der Elsken en Jan Vrijman. Laatstgenoemde was twintig jaar geleden de medeoprichter van het IDFA
(Internationaal Documentaire Festival Amsterdam), inmiddels het grootste documentairefestival ter wereld, waarvan afgelopen donderdag de 21ste editie van start ging. Honderden nieuwe Nederlandse en buitenlandse documentaires gaan daar in première en op televisie besteedt de VPRO ruim aandacht aan het festival. Naast het dagelijkse door Twan Huys gepresenteerde IDFA-journaal, worden er iedere dag diverse (internationale) documentaires vertoond, al ligt de nadruk vooral op het beste werk van eigen bodem.

Een van de eregasten is dit jaar documentairemaker Frans Bromet (1944), die met een retrospectief wordt geëerd: er zijn zestien van zijn werken op het festival te zien. Bromet onderscheidt zich in zijn documentaires door zijn lijzige, nasale stem, sobere filmstijl en nadrukkelijke aanwezigheid. Op televisie staat maandag volledig in het teken van Bromet. 's Middags zendt de VPRO de karakterisctieke werken Gedeelde kinderen en De nalatenschap van tante Janny uit; 's avonds is er een documentaire over Bromet zelf te zien. In De grens van Frans Bromet doet filmmaker Davind de Jongh - ex-stagiair van Bromet - een poging zijn werkwijze te analyseren en zoekt hij naar de persoon achter de documentairemaker. De Jongh volgde hiervoor een jaar lang zijn oud-werkgever en sprak met vele vrienden, familie en collega's uit de documentairewereld. Hij gebruikt Bromets werkwijze: hij filmt en interviewt zelf en probeert met de stekelige opmerkingen tot zijn 'object' door te dringen. lets dat soms hilarische beelden tot gevolg heeft. Naast het feit dat Bromet niet 'van dat gepeur in zijn ziel' houdt, heeft hij ook commentaar op de werkwijze van De Jongh. Die filmt af en toe van een statief - Bromet filmt altijd vanaf zijn schouder - en loopt om de boel te verstieren af en toe expres uit beeld. 'Nu ben je me kwijt hé?'. Maar Bromet mag zich dan af en toe wat nukkig opstellen, we krijgen uiteindelijk wel inzicht in zijn achtergrond en zijn werkwijze.